Zgodny dział spadku – co warto wiedzieć?

W życiu każdego z nas może nadejść moment, gdy staniemy przed koniecznością uporządkowania spraw spadkowych po bliskiej osobie. Jednym z kluczowych etapów tego, najczęściej następującym po dokonaniu stwierdzenia nabycia spadku jest dział spadku, czyli podział majątku spadkowego pomiędzy spadkobiercami.

W idealnym scenariuszu dochodzi do tzw. zgodnego działu spadku – porozumienia, które może zaoszczędzić wszystkim wiele czasu, stresu i kosztów. Czym dokładnie jest zgodny dział spadku i co warto o nim wiedzieć?

Czym jest dział spadku?

Dział spadku to postępowanie polegające na fizycznym i faktycznym podziale majątku spadkowego pomiędzy spadkobierców. Może dotyczyć zarówno całego majątku, jak i jego części, jeśli spadkobiercy postanowią odroczyć decyzję co do reszty. Do działu spadku dochodzi zwykle po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku lub po uzyskaniu aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Na czym polega zgodny dział spadku?

Zgodny dział spadku to sytuacja, w której wszyscy spadkobiercy są zgodni co do sposobu podziału majątku. Mogą wówczas wspólnie ustalić, kto i w jakim zakresie otrzyma, i zawrzeć stosowną umowę. Takie porozumienie może być zawarte w formie:

Umowy między spadkobiercami – jeśli w skład spadku nie wchodzi nieruchomość, może to być umowa pisemna bez konieczności wizyty u notariusza.

Umowy notarialnej – jeśli w skład spadku wchodzą nieruchomości (np. dom, działka), konieczne jest zawarcie umowy u notariusza.

Wniosku do sądu – jeśli spadkobiercy składają zgodny wniosek o dział spadku do sądu, sąd dokonuje podziału zgodnie z ich ustaleniami.

Korzyści zgodnego działu spadku

Zgodny dział spadku zawsze przynosi wiele korzyści dla wszystkich zainteresowanych:

- Oszczędność czasu – porozumienie stron pozwala uniknąć długotrwałych i często kosztownych procesów sądowych.

- Niższe koszty – umowny dział spadku, zwłaszcza bez udziału nieruchomości, może być tańszy niż postępowanie sądowe, a koszty postępowania sądowego w razie wniosku o zgodny dział spadku są zdecydowanie niższe.

- Brak konfliktów – wspólna decyzja sprzyja zachowaniu dobrych relacji rodzinnych.

- Elastyczność – strony mają większy wpływ na ustalenie podziału majątku niż w przypadku postępowania sądowego.

O czym warto pamiętać?

Choć zgodny dział spadku to korzystne rozwiązanie, warto mieć na uwadze kilka istotnych kwestii. Równe udziały nie zawsze oznaczają równą wartość majątku – spadkobiercy mogą ustalić inny sposób podziału niż proporcjonalny, np. jedna osoba otrzymuje dom, druga – środki pieniężne. Rozliczenia między spadkobiercami – jeśli ktoś ponosił koszty utrzymania majątku po śmierci spadkodawcy, może dochodzić zwrotu tych kosztów w ramach działu spadku. Zgoda wszystkich stron – porozumienie musi obejmować wszystkich spadkobierców.

Zgodny dział spadku to najlepsze możliwe rozwiązanie w trudnym czasie porządkowania spraw po zmarłym. Wymaga on dobrej woli, zrozumienia i chęci współpracy wszystkich spadkobierców. Dlatego warto dążyć do porozumienia, a w razie wątpliwości – skorzystać z pomocy m.in. radcy prawnego.

Porady prawne - r.pr. Agnieszka Zaręba-Janowska