Segregacja śmieci: konieczna i pożyteczna

- Dlaczego powinniśmy segregować śmieci? Czemu to służy, kiedy śmieciarki i tak zabierają wszystkie śmieci razem?

- Segregacja śmieci jest bardzo istotna z punktu widzenia ochrony środowiska. Przede wszystkim chodzi o zabezpieczenia naszego otoczenia przed zanieczyszczaniem go substancjami wchodzącymi w skład odpadów lub powstających z ich rozkładu. Jednocześnie właściwie prowadzona segregacja umożliwia i ułatwia zagospodarowania odpadów, odzysk i recykling.

Główną zasadą tzw. Wspólnego Systemu Segregacji Odpadów jest oddzielanie surowców od odpadów, które nie nadają się do powtórnego przetworzenia. Jakie surowce oddzielamy? Są to: tworzywa sztuczne i metale, papier, a także opakowania szklane i odpady biodegradowalne. Niektóre gminy mogły zdecydować o konieczności rozdzielania szkła białego i kolorowego. Zbieranie osobno papieru, szkła, tworzyw sztucznych wraz z metalem, a także oddzielanie odpadów biodegradowalnych pozwala uzyskać najbardziej pełnowartościowe surowce do ponownego przetworzenia.

Przy segregacji bezwzględnie trzeba pamiętać o odpadach niebezpiecznych, do których zaliczają się zużyte baterie i akumulatory, przeterminowane lekarstwa, zużyte świetlówki, odpady po żrących chemikaliach (np. środkach ochrony roślin), a także zużyty sprzęt RTV i AGD (tzw. elektroodpady). Tych odpadów nie wolno wyrzucać do śmieci zmieszanych.

Jeden z najpowszechniejszych mitów na temat segregacji śmieci to przekonanie, że posegregowane odpady trafiają do jednej śmieciarki, która wszystko miesza, więc nasza praca w domu idzie na marne – tymczasem to się zmieniło. Nowoczesne pojazdy odbierające posegregowane odpady mają zazwyczaj podział na różne przegrody, do których trafiają poszczególne odpady. Inne rozwiązanie to odbieranie każdego typu odpadów przez inną śmieciarkę. Segregowanie odpadów przynosi korzyści finansowe – segregując, płacimy mniej za odbiór śmieci. Jeśli będziemy pozbywać się odpadów jedynie w formie zmieszanej, rachunek za odbiór śmieci będzie wyższy.

- Co z odpadami wykonanymi z różnych materiałów? Jak je posegregować?

- Za opakowanie wielomateriałowe uznaje się każde opakowanie, które zbudowane jest z co najmniej dwóch rodzajów materiałów, których nie da się ręcznie rozdzielić. Takie opakowania są bardzo popularne w przemyśle spożywczym i najczęściej są to kartony do przechowywania soków i mleka, ale również opakowania po chipsach, zupkach błyskawicznych oraz po kosmetykach. Recykling tego typu odpadów jest technologicznie znacznie trudniejszy niż recykling szkła, papieru lub tworzyw sztucznych, a wszystko to ze względu na ilość surowców budujących opakowania wielomateriałowe i konieczność ich rozdzielenia. Najbardziej popularny i uzasadniony ekonomicznie w przypadku tego typu opakowań jest recykling papieru. W zakładzie przetwórczym, wysegregowane opakowania wielomateriałowe wrzucane są do urządzenia mieszającego, gdzie są zalewane wodą i mieszane, aby nastąpiło rozwłóknienie opakowań i w ten sposób otrzymuje się długie włókna celulozy. Produktami, które powstają w wyniku recyklingu opakowań wielomateriałowych są przede wszystkim wysoko jakościowa celuloza, która służy następnie do produkcji papieru oraz tektury. Dodatkowo w papierniach, po odzyskaniu włókien celulozowych, z powstających opadów można odzyskać aluminium i polietylen, które później są wykorzystywane jako surowiec do wytwarzania nowych produktów.

- Czy pojemniki po jogurtach, serkach itp. powinny być myte przed wyrzuceniem?

- Nie powinno się myć opakowań, o ile gmina wyraźnie tego nie zaleca. Należy pamiętać, że mycie opakowań powoduje zwiększone zużycie wody. Opakowania należy jednak opróżniać (nie wyrzucajmy do śmieci opakowania z jego zawartością). W przypadku gdy odpady z tworzyw sztucznych i papier są zbierane oddzielnie, wystarczy jedynie usunąć zawartość opakowania. Dokładne mycie nie jest potrzebne.

- Co mieszkańcy mogą zrobić, by ułatwić proces recyklingu, by przyczynić się do prawidłowej gospodarki odpadami?

- Recykling zaczyna się w domu. Za każdym razem, kiedy mamy coś wyrzucić, stajemy przed istotną decyzją: odzyskać czy zmarnować cenne surowce. Jeżeli oddzielimy odpady surowcowe od resztek jedzenia, to mają one szansę na ponowne wykorzystanie, mogą stać się nowym materiałem czy wyrobem. Segregacja ma sens.

- Dlaczego leki, baterie nie mogą być wyrzucane wraz z innymi śmieciami? Co dzieje się gdy trafią na jedno wysypisko?

- Oddzielenie odpadów niebezpiecznych od pozostałych odpadów komunalnych ma zapobiec zanieczyszczeniu tych ostatnich substancjami niebezpiecznymi. Odpady komunalne, które mają być poddawane procesom odzysku, w tym recyklingu, muszą spełniać określone wymagania. W przeciwnym wypadku nie mogą zostać przetworzone. Wszystkie zużyte baterie i akumulatory muszą być zbierane selektywnie i umieszczane w pojemnikach na ten cel przeznaczonych. Należy zwrócić uwagę, że baterie i akumulatory znajdują się w przedmiotach codziennego użytku: pilotach, zabawkach, latarkach, telefonach itd. Przed wyrzuceniem takich przedmiotów do pojemnika na odpady należy usunąć z nich zużyte baterie i akumulatory.

Zużyte baterie i akumulatory to źródło metali ciężkich (kadm, rtęć, cynk, nikiel) szkodliwych dla człowieka i środowiska, dlatego bardzo ważne jest, abyś zbierał je selektywnie już w domu. Umieszczanie ich w pojemnikach na odpady komunalne powoduje zanieczyszczenie tych drugich.

Przeterminowane leki należy przechowywać w domu w specjalnym pojemniku, szczególnie tak aby nie dostały się w ręce dzieci. Po upłynięciu terminu ich przydatności do użycia stają się odpadami niebezpiecznymi i stanowią zagrożenie dla środowiska, a nawet życia ludzi.

- Jakie odpady nie nadają się do recyklingu?

- Można je podzielić na dwie grupy. Pierwsza to ceramika sanitarna (umywalki, sedesy) i budowlana (pustaki, cegły, terakota, gres), które traktuje się je jako odpady budowlane. Najczęściej są odbierane przez przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej po wcześniejszym zgłoszeniu i podstawieniu odpowiedniego pojemnika lub worków. Można również wynająć firmę zajmującą się odpadami problemowymi lub budowlanymi, która odbierze odpad za opłatą. W większości gmin ceramikę łazienkową oraz budowlaną (czyli odpady poremontowe) można oddać za darmo do Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Najlepiej jest skontaktować się z urzędem gminy i zapytać się czy jest taka możliwość. Zebrane tego typu odpady najczęściej poddawane są procesom kruszenia i następnie ponownie wykorzystywane jako kruszywa – materiał budowlany.

Drugą grupę odpadów stanowi ceramika kuchenna, ozdoby itp. Tego rodzaju odpady można wyrzucić do zwykłego pojemnika na odpady zmieszane.

ROZMAWIAŁA MAŁGORZATA ŚPIEWAK

 

Tak segregujemy

Od lipca br., na terenie całego kraju obowiązuje nowy Wspólny System Segregowania Odpadów (WSSO). Od tego czasu odpady komunalne powinny być podzielone na cztery główne frakcje oraz odpady zmieszane:

* papier (pojemnik w kolorze niebieskim)

* metale i tworzywa sztuczne (pojemnik w kolorze żółtym)

* opakowania szklane (pojemnik w kolorze zielonym)

* odpady (pojemnik w kolorze brązowym)

* odpady zmieszane

W wypadku szkła, jeżeli frakcję zbiera się w podziale na szkło bezbarwne i kolorowe, to stosuje się:

*szkło bezbarwne (pojemnik o kolorze białym),

* szkło kolorowe (pojemnik o kolorze zielonym).

 

Słowo o recyklingu

W ustawie o odpadach przez recykling rozumie się odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach.

Recykling można podzielić na trzy rodzaje:

- materiałowy – przetwarzanie i odzysk surowca o wartości użytkowej, pod wpływem procesów fizycznych np. topienie, kruszenie, suszenie, granulacja, pod wpływem których surowiec nie zmienia swoich właściwości. Procesy tego typu są pod względem technologicznym proste, jednak wymagają czystego wkładu surowcowego.

- surowcowy – odzyskiwanie, przynajmniej w części surowców, które były użyte do produkcji danego materiału, wymaga skomplikowanych instalacji, w których tworzone są ściśle określone warunki np. temperatura i ciśnienie, i zachodzą procesy takie jak piroliza, depolimeryzacja, gazyfikacja lub wytop redukcyjny w piecach.

- organiczny – tlenowa (kompostowanie) lub beztlenowa obróbka odpadów ulegających biodegradacji.

[caption id="attachment_35080" align="aligncenter" width="139"] Waldemar Wach, zastępca Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, odpowiada na pytania dotyczące prawidłowej segregacji śmieci[/caption]