Pożyczka na raty – jak działa i czym różni się od kredytu gotówkowego?

Artykuł sponsorowany

Umowy o finansowanie spłacane w ratach zawierają zarówno banki, jak i firmy pozabankowe. Nazwy produktów bywają podobne, jednak przepisy rozróżniają pożyczkę, kredyt i kredyt odnawialny. Od tego, z jaką umową ma się do czynienia, zależy m.in. sposób spłaty.

Pożyczkę definiuje Kodeks cywilny. Pożyczkodawca przenosi na pożyczkobiorcę własność określonej kwoty, a pożyczkobiorca zobowiązuje się ją zwrócić¹. Pożyczki może udzielić bank, firma pozabankowa lub osoba prywatna. Kredyt reguluje Prawo bankowe i udzielają go wyłącznie banki. Umowa kredytu określa kwotę, czas jej udostępnienia i cel².

Kredyt gotówkowy to potoczna nazwa bankowego kredytu konsumenckiego, z którego środki konsument może przeznaczyć na dowolny cel.

Ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje umowy do 255 550 zł zawierane przez konsumenta z przedsiębiorcą, w tym umowy pożyczki³. Kredytodawcą w rozumieniu ustawy jest każdy przedsiębiorca, który udziela konsumentowi kredytu, a nie tylko bank⁴. Dlatego pożyczka z firmy pozabankowej również może być kredytem konsumenckim. Wtedy konsumentowi przysługują te same uprawnienia ustawowe:

• ocena zdolności kredytowej przed zawarciem umowy⁵,

• formularz informacyjny z kosztami i RRSO⁶,

• limit kosztów pozaodsetkowych⁷,

• odstąpienie od umowy w ciągu 14 dni⁸,

• wcześniejsza spłata z proporcjonalnym obniżeniem kosztów⁹.

Forma finansowania nie przesądza o jego koszcie ani o tym, czy zostanie przyznane. Decydują o tym warunki konkretnej umowy i wynik oceny zdolności kredytowej, która dotyczy zarówno banków, jak i firm pozabankowych. Do porównania całkowitego kosztu różnych form finansowania w skali roku służy RRSO, obliczana według tych samych zasad niezależnie od rodzaju kredytodawcy.

Pożyczka na raty to umowa, w której spłata całej kwoty wraz z kosztami jest rozłożona na raty według harmonogramu. Przy umowie zawartej na czas określony konsument ma prawo otrzymać taki harmonogram¹⁰. Po spłacie ostatniej raty umowa wygasa.

Harmonogram może przewidywać:

1. raty równe, czyli stałą kwotę raty, w której z czasem zmienia się udział kapitału i odsetek,

2. raty malejące, czyli stałą część kapitałową i odsetki liczone od malejącego zadłużenia.

Inaczej działa limit kredytowy na karcie, który jest kredytem odnawialnym³. Kredytodawca udostępnia określoną kwotę, a każda spłata ponownie zwiększa dostępne środki. Wysokość zadłużenia zmienia się wraz z kolejnymi transakcjami. Konsument może wypowiedzieć umowę o kredyt odnawialny na zasadach określonych w ustawie¹¹.

Stan prawny: wrzesień 2026 r.

Artykuł sponsorowany

Przypisy

¹ Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 720 § 1.

² Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, art. 69 ust. 1.

³ Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 5.

⁴ Tamże, art. 5 pkt 2.

⁵ Tamże, art. 9.

⁶ Tamże, art. 14.

⁷ Tamże, art. 36a.

⁸ Tamże, art. 53 ust. 1.

⁹ Tamże, art. 48–49.

¹⁰ Tamże, art. 37.

¹¹ Tamże, art. 42.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady finansowej ani oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego.