Szpitalne certyfikaty pod lupą

Publiczna służba zdrowia ma w swoim dorobku szereg certyfikatów świadczących o jakości świadczonych usług medycznych. Przez kogo zostały one wydane? Komu podlegają firmy certyfikujące? Czym uwarunkowane jest przyznanie certyfikatu? - na te i inne pytania opowiada Katarzyna Arent, dyrektor Powiatowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Starachowicach.


Wśród posiadanych przez PZOZ w Starachowicach certyfikatów świadczących o jakości świadczonych usług medycznych są: Certyfikat dla Systemu Zarządzania Jakością zgodny z Normą ISO 9001:2015, Certyfikat "Czyste Leczenie - Czysty Szpital", Certyfikat "Szpital bez Bólu", "Gabinet pod Kwiatkiem", Świętokrzyska Nagroda Jakości, Polska Nagroda Jakości, Akredytacja Ministerstwa Zdrowia.

W większości zostały one wydane przez prywatne firmy zajmujące się certyfikowaniem ośrodków służby zdrowia, za wyjątkiem akredytacji Ministerstwa Zdrowia, którą przyznaje Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia - jednostka organizacyjna Ministerstwa Zdrowia. Np. Certyfikat dla Systemu Zarządzania Jakością zgodny z Normą ISO 9001:2015 wydany został przez firmę IMQ Polska sp. z o.o. w Krakowie.
Uzyskanie certyfikatów poprzedzone jest najczęściej zewnętrzną i niezależną oceną  obowiązujących w placówce rozwiązań organizacyjno-systemowych, które mają zapewnić pacjentom opiekę na najwyższym poziomie.


- Czy Narodowym Fundusz Zdrowia w ogóle bierze pod uwagę posiadane przez szpital certyfikaty przy kontraktowaniu?

- NFZ przy kontraktowaniu świadczeń zdrowotnych przyznaje dodatkowe punkty podmiotom leczniczym posiadającym Akredytację Ministerstwa Zdrowia oraz Certyfikat dla Systemu Zarządzania Jakością zgodny z Normą ISO.

Posiadanie przez podmiot leczniczy akredytacji Ministerstwa Zdrowia oraz świadectw określonych w załączniku do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 roku, jest uwzględnianie przy finansowaniu jednostki znajdującej się w sieci szpitali, a ściślej w wyliczeniu tzw. współczynnika korygującego wartość ryczałtu.

-  Jakie koszty ponosi PZOZ w związku z uzyskaniem certyfikatów?

- Proces ten na ogół wiąże się z kosztami ponoszonymi z tytułu opłat za przeprowadzenie procedury oceniającej. Wyjątek stanowi Certyfikat "Szpital bez Bólu" - uzyskany bezkosztowo.

W przypadku akredytacji Ministerstwa Zdrowia maksymalna wysokość opłaty określona została w art. 4 Ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135). Opłata nie może przekraczać 15-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w I kwartale poprzedniego roku, ogłaszanego przez Prezesa GUS. W br PZOZ w Starachowicach poniósł koszty recertyfikacji w wysokości 35.124,32 zł. Uiszczenie opłaty nie jest równoznaczne z przyznaniem danego certyfikatu/tytułu, stanowi tylko spełnienie warunku koniecznego do przeprowadzenia procedury oceniającej wdrożenie określonych standardów.

Z reguły Certyfikaty są przyznawane na 3 lata, a w trakcie ich obowiązywania instytucje certyfikujące przeprowadzają audyty nadzoru (np. w zakresie ISO, "Czyste Leczenie - Czysty Szpital"). Koszty z tym związane kształtują się na poziomie od 4 - 6 tys. zł rocznie.

Koszty dojazdu, noclegu i wyżywienia wizytatorów ponoszone są przez jednostkę certyfikującą.

- Czy prowadzone kontrole są zapowiedziane?

- Wszystkie kontrole, zarówno certyfikujące, jak i audyty nadzoru, są zapowiadane ze względu na konieczność przygotowania do weryfikacji dokumentacji wskazywanej przez instytucje certyfikujące.

- A jak to wygląda w praktyce, czy jest to tylko weryfikacja dokumentów, czy kontrolujący docierają do pacjentów?

- Kontrole mogą się różnić ze względu na rodzaj certyfikatu, o który ubiega się podmiot leczniczy, zawsze jednak prowadzone są przez zespół zewnętrznych auditorów. Działania kontrolne polegają na obserwacji i wywiadach przeprowadzanych w trakcie wizyty, zarówno z pracownikami, jak i pacjentami PZOZ a także na przeglądzie i weryfikacji dokumentacji np. finansowej, kadrowej, techniczno-serwisowej, medycznej itp. Wizyty mogą mieć charakter ciągły i trwać kilka dni. Jednym z elementów procesu certyfikacji są niezapowiedziane wizyty kontrolerów, którzy pojawiają się anonimowo w charakterze tzw. "tajemniczego pacjenta" w certyfikowanej przez siebie jednostce.

  - Kto wchodzi w skład ekipy kontrolującej, czy są to etatowi pracownicy danej firmy, czy przedstawiciele innych szpitali, które mają już podobne certyfikaty (czy są to te same osoby, czy skład jest zmienny)?

- Skład zespołu kontrolerów ustalany jest każdorazowo przez władze instytucji certyfikujących na przyjętych przez nich zasadach. PZOZ nie ma wiedzy na temat "zasobów kadrowych", ani wpływu na dobór wizytatorów.

- Kto w PZOZ odpowiada personalnie za wdrażanie certyfikatów jakości, czy i jakie pobiera z tego tytułu wynagrodzenie?

- W PZOZ w Starachowicach za wdrażanie "certyfikatów jakości" odpowiedzialna jest kadra kierownicza, a w szczególności Pełnomocnik Dyrektora ds. Systemu Zarządzania Jakością. O wysoki standard udzielanych świadczeń medycznych dba 22 komitety i zespoły powoływane Zarządzeniem Dyrektora Naczelnego, mi.in. Zespół Audytorów Wewnętrznych, Komitet Jakości, Komitet Terapeutyczny, Zespół ds. Dokumentacji Medycznej, czy Farmakoterapii.

Większość zadań ww. pracowników wykonywana jest przez nich w ramach obowiązków służbowych. Niemniej jednak, członkowie komitetów i zespołów mogą być dodatkowo nagradzani w formie premii uznaniowej przyznawanej przez dyrekcję podmiotu leczniczego stosownie do ich wkładu pracy.

ewan