Usługi opiekuńcze - dla kogo i dlaczego nie zawsze wtedy, gdy są najbardziej potrzebne?

87-letnia pani Karolina po zawale serca potrzebuje pomocy w codziennym funkcjonowaniu, jednak musi czekać na wsparcie. Choć system oferuje różne formy usług opiekuńczych i programy dla seniorów, dostęp do nich bywa ograniczony przez listy rezerwowe, zmieniające się kryteria i limity miejsc. Kto faktycznie może liczyć na pomoc i na jakich zasadach?

Pani Karolina ma 87 lat, od kilku lat jest wdową. Jak mówi - dopóki był mąż i podwójny dochód jakoś dawali sobie radę.

- Poza tym lat przybywa i człowiek coraz gorzej radzi sobie sam. Wcześniej korzystałam już z pomocy opiekunki z MOPS, nawet płaciłam za te usługi, potem miałam przyznaną opiekunkę. Teraz mi się nic nie należy, jestem na liście rezerwowej, kazali czekać. Ale ja potrzebuję pomocy teraz. Pod koniec roku mój stan zdrowia znacząco się pogorszył, przeszłam zawał. Już sobie nie radzę tak jak wcześniej. Powoli dochodzę do siebie, ale pomoc by mi się bardzo przydała. Jakieś zakupy zrobić przynajmniej dwa razy w tygodniu, może jakieś drobne prace domowe, odkurzyć, kurze zetrzeć, ja naprawdę już nie daję rady - mówi seniorka, która nie może liczyć na stałą pomoc ze strony rodziny.      

Jak informują służby Centrum Usług Społecznych w Starachowicach, pani Natalia jest klientką CUS od 2021 r. i od tego roku została objęta usługami opiekuńczymi. Odpłatność za usługi była ponoszona w niewielkiej kwocie, z uwagi na nieduży dochód Pani Karoliny.

W tym czasie korzystała z usług opiekuńczych od stycznia do kwietnia 2023 roku, natomiast od maja 2023 r. zrezygnowała z usług.

W roku 2024 Pani Karolina nie zgłaszała się o pomoc, natomiast w 2025 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych, ale na wizycie pracownika socjalnego złożyła oświadczenie, iż obecnie nie potrzebuje usług opiekuńczych oraz rezygnuje z ubiegania się o tą formę pomocy, gdyż ma zapewnioną opiekę.

Jest również uczestnikiem Projektu "Społeczne Starachowice - rozwój usług świadczonych przez CUS" i korzysta z usług taksówki CUS.

Ponadto Pani składała wniosek do programu Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością na rok 2026 i uzyskała ilość punktów w karcie oceny, która zakwalifikowała wniosek na 69 miejscu listy rezerwowej. Aktualnie znajduje się na 54 miejscu na 139 wniosków oczekujących. Osoby, których wniosek znajduje się na liście rezerwowej mają pierwszeństwo w uzyskaniu wsparcia w przypadku zwolnienia się godzin wskutek rezygnacji uczestników, bądź nie wykorzystania godzin przez osoby objęte usługą.

Faktycznie w roku 2025 korzystała z tych usług, jednak obecnie kryteria naboru zmieniły się pod względem kryteriów premiujących, dając pierwszeństwo osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Program ten nie zastępuje usług opiekuńczych, jest to wsparcie związane z potrzebą kontaktu z otoczeniem osób z niepełnosprawnościami i wypełnianiem przez nich ról w społeczeństwie, pozwalający na większą niezależność i aktywność.

***

CUS świadczy usługi opiekuńcze jako wsparcie z zakresu pomocy społecznej, uwzględniając kryterium dochodowe osoby, co przekłada się na niewielkie kwoty odpłatności za godzinę usługi u osób, które posiadają niski dochód.

Jednocześnie od kilku lat składamy wnioski do Programu "Opieka 75+", w ramach którego osoby w wieku powyższej 75 roku życia, które nie przekraczają 250 proc. kryterium dochodowego, tj. obecnie dochód do 2.525 zł (osoba samotna) i 2.057,50 zł (osoba w rodzinie), korzystają z usług opiekuńczych bezpłatnie. Na rok 2026 wniosek został złożony, jednak wyniki będą znane dopiero w drugim kwartale 2026 roku.

W roku 2026 został złożony również wniosek do Programu "Korpus Wsparcia Seniorów", w ramach którego dziesięć osób będzie mogło otrzymać bezpłatne usługi opiekuńcze w formie usług sąsiedzkich. Wyniki konkursu będą znane również w drugim kwartale 2026 r.

Do końca roku trwa realizacja Projektu "Społeczne Starachowice - rozwój usług świadczonych przez CUS", w ramach którego planujemy dodatkowy nabór na usługi sąsiedzkie, które będą realizowane od lipca 2026 roku.