Szkoła przy Radomskiej była najpierw

Wielu z nas przez długie lata wspomina szkołę, w której stawiało pierwsze kroki na drodze do wiedzy. Ale tylko niektórzy swe wspomnienia starają się utrwalić na piśmie. Do tych, którzy się tego podjęli, należał inżynier Witold Serek.

Istniejąca kiedyś przy ulicy Radomskiej Szkoła Podstawowa Nr 2, do której uczęszczał on w okresie powojennym, była w Starachowicach pierwszym obiektem, wzniesionym z myślą o nauczaniu młodzieży. Wcześniej korzystano tu wyłącznie z pomieszczeń zastępczych.

Konieczność jej budowy stała się niezbędna, gdy liczba młodzieży w wieku 7-14 lat przekroczyła w starachowickich osiedlach liczbę 1500, i gdy istniejące pomieszczenia tymczasowe nie były w stanie przyjąć wszystkich, objętych obowiązkiem nauczania.

W składzie osobowym utworzonego w 1934 roku komitetu budowy znaleźli się zarówno przedstawiciele władz terytorialnych - Gustaw Orłowski, Feliks Piotrowski, Hipolit Wąsikowski, jak i Zakładów Starachowickich, bez których żadnego większego przedsięwzięcia nie sposób było wówczas zrealizować: Stanisław Emme, Marian Wakalski, Władysław Wrażej. Postanowili oni zbudować obiekt, mogący pomieścić całą młodzież Starachowic Fabrycznych. Nie okazało się to jednak możliwe, wobec czego aż do samej wojny, a nawet po jej zakończeniu, wykorzystywano dodatkowo pomieszczenia fabryczne przy wielkim piecu, oraz prywatne Józefa Wrony i Bolesława Życińskiego na Pasterniku.

Oddana do użytku w 1936 roku przy ulicy Tychowskiej Szkoła Podstawowa Nr 2, obejmująca młodzież z Bugaju, Martenów, Majówki, kolonii urzędniczych i robotniczych, a częściowo także z Orłowa, była pod wieloma względami wzorcowa: obszerna, jasna, wyposażona w pomoce naukowe, otoczona krzewami i kwiatami. Toteż na uroczystość jej otwarcia zaproszono samego ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Wojciecha Świętosławskiego. Jej pierwszym kierownikiem został Czesław Nowakowski, a w skład grona nauczycielskiego weszli: Stanisław Bilewski, Janina Hanzel, Maria Czernikiewicz, Bronisława Nowakowska, Stanisława Nowak, Janina Szydłowska, Zofia Kucharczyk, Mikołaj Krawczyk i Kazimiera Flik.

W latach wojny 1939-1944 r. – budynek szkoły przy ulicy Tychowskiej został przez hitlerowskiego okupanta zamieniony na szpital wojskowy, wobec czego nauka odbywała się w różnych pomieszczeniach zastępczych, m.in. przy dzisiejszej ulicy Krzosa, na Majówce, Bugaju i w dawnych domach prywatnych na terenie Starachowic Dolnych.

Opracowanie Witolda Serka, oprócz historycznych zdjęć, zawiera wspomnienia byłych kierowników i pedagogów placówki, m.in. długoletniego kierownika Franciszka Czernikiewicza, nauczycielki Genowefy Prokopowicz oraz ucznia, późniejszego lekarza medycyny, Wiesława Czerniewskiego. Jest wzbogacone pozyskanymi z miejscowego Archiwum Państwowego zestawami nazwisk nauczycieli i uczniów kończących klasę siódmą. Zawiera także kronikarskie zapisy ze zdarzeń mających miejsce także poza szkołą, ale pozostających w związku z jej działalnością pedagogiczną i wychowawczą.

Budynek przy ulicy Tychowskiej, dziś Radomskiej, od dość dawna już nie istnieje. Na jego miejscu powstał duży pawilon handlowy. Ostatnia uroczystość zakończenia roku szkolnego miała w nim miejsce w dniu 5 czerwca 1976 r. W uroczystości pożegnalnej wzięło też udział wiele osób dorosłych, byłych wychowanków. Nie brakowało więc wspomnień i chwil wzruszenia. Dwa miesiące później młodzież z opuszczonego, a niebawem rozebranego budynku na Bugaju, przeniosła się do "dziewiątki" na Majówce. Numer drugi w wykazie miejscowych placówek oświatowych przypadł szkole podstawowej w przyłączonym do Starachowic Michałowie.

Na zdjęciu z 1936 r. inż. Witold Serek. Zmarł on 8 maja 2015 r.

Aleksander Pawelec