Kto się zadłużył, a kto spłacił długi?

W których gminach powiatu starachowickiego w ciągu ostatnich trzech lat spadło zadłużenie, a w których wzrosło?


Przez wiele lat poziom zadłużenia samorządów dynamicznie wzrastał, ale jak twierdzą autorzy rankingu "Wspólnoty" od pewnego czasu tendencja jest odwrotna. Szczyt zanotowano w końcu 2014 roku. Od tego momentu poziom zadłużenia maleje. Powoli, ale jednak.

O ile spadło, o ile wzrosło

Autorzy rankingu województw, powiatów, miast i gmin, przygotowanego dla Pisma Samorządowego "Wspólnota" prof. Paweł Swianiewicz i dr Julita Łukomska, z Uniwersytetu Warszawskiego,  sprawdzili, jak zmienił się poziom długu w latach 2014–2017. Na górnych pozycjach rankingu umieścili samorządy, w których ten przyrost był najwyższy, na dole te, gdzie zadłużenie udało się w największym stopniu zmniejszyć.

Jako punkt początkowy rankingu wybrano 2014 r. Z jednej strony to moment, w którym poziom zadłużenia w skali kraju był najwyższy, a jednocześnie to początek ostatniej kadencji samorządowej. Poziom zadłużenia na koniec 2014 roku (wyrażony jako procent budżetu każdej jednostki samorządowej) porównano z zadłużeniem na koniec 2017 r. Innymi słowy autorzy rankingu zapytali o to, jak w poszczególnych gminach, powiatach i województwach zmieniał się poziom długu. Wartości ujemne wskaźnika oznaczają spadek (wyrażony w punktach procentowych), a wartości dodatnie – wzrost zadłużenia (także w punktach proc.). Przykładowo, jeśli w jakiejś gminie wskaźnik zadłużenia na koniec 2014 roku wynosił 51 proc., a pod koniec 2017 r. – 39 proc., to wartość naszego wskaźnika wynosi -12.

W rankingu prezentowany jest nie poziom zadłużenia, ale wielkość jego zmiany wyrażoną w punktach procentowych.

Jak u nas?

W ponad 200 samorządach zadłużenie spadło o ponad 20 punktów procentowych, a w pięciu o ponad 40.  Wśród dużych miast największy spadek zaobserwowaliśmy w Poznaniu i Świnoujściu. O ponad 15 punktów proc. zadłużenie zmniejszył też Gdańsk i Bydgoszcz. Wśród mniejszych miast o niemal 50 punktów proc. zadłużenie zmniejszył Pisz, o ponad 40 proc. Koniecpol, a o 30 proc. Krotoszyn.

Powiat starachowicki znalazł się na 17 miejscu w kraju wśród powiatów gdzie przyrost zadłużenia jest wysoki i wynosi 8,80 punktu procentowego, podczas gdy np. w powiecie leskim, który znajduje się na ostatnim miejscu w rankingu powiatów, wynosi on minus 36,56 p. procentowego. Wzrost zadłużenia zanotowano jeszcze jedynie w gminie Brody i wynosi on 2,67 p. procentowego. Pozostałe nasze gminy w ostatnich trzech latach zanotowały spadek zadłużenia. Rekordzistą jest tu gmina Nowa Słupia, gdzie zadłużenie spadło o 14,47 p. procentowego.

Powiaty w województwie świętokrzyskim
Zmiana poziomu zadłużenia pomiędzy rokiem 2014 a 2017 (zadłużenie ogółem jako procent dochodów budżetowych)

starachowicki - 8,80
włoszczowski - 3,76
sandomierski - 2,23
kazimierski - 1,60
opatowski - minus 0,09
ostrowiecki - minus 0,52
buski - minus 1,32
pińczowski - minus 1,93
skarżyski - minus 2,35
konecki - minus 11,26
staszowski - minus 12,47

Małgorzata Śpiewak