Urna czy trumna? - ostateczny dylemat człowieka. Kremacja wciąż budzi kontrowersje...

W ostatnich latach obserwuje się wzrost pochówków kremacyjnych. Zwolennicy pogrzebów tradycyjnych odbierają spalenie ciała jako zbyt radykalne lub niezgodne z tradycją rodzinną. A co na ten temat stanowi nauka Kościoła? Jakie są wady i zalety każdej z możliwości?

"My, chrześcijanie, z naszą tysiącletnią tradycją, jesteśmy społecznością wierzących, której rodzice, dziadkowie i starsze pokolenia przekazali, że pogrzeby zmarłych powinny odbywać się w trumnach. Człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga, dlatego zarówno w życiu, jak i w śmierci należymy do Niego. Jezus Chrystus dał nam przykład swoim ziemskim życiem, śmiercią oraz pogrzebem. Został złożony w grobie, a po trzech dniach zmartwychwstał. Nasze ciała po śmierci również zmartwychwstaną, dlatego nie możemy ich palić. Słowa "prochem jesteś i w proch się obrócisz" oznaczają, że ludzkie ciało samoistnie się rozkłada. Ciało człowieka - zarówno za życia, jak i po śmierci - jest święte. Należy mu się szacunek i godność, tak samo za życia, jak i po śmierci: - uważa nasz Czytelnik z gm. Pawłów.

Tymczasem, wybór między kremacją a tradycyjnym pochówkiem zależy w dużej mierze od przekonań religijnych, rodzinnych, emocjonalnych, ekologicznych i finansowych. Obie formy mają swoje zalety, ale też ograniczenia.  

Stanowisko Kościoła

Stanowisko Kościoła katolickiego dopuszcza kremację, jednak tradycyjny pochówek (złożenie ciała do ziemi) niezmiennie pozostaje formą preferowaną. Najważniejsze wytyczne Kościoła zawarte są w dwóch głównych dokumentach: 

- Instrukcja Kongregacji Nauki Wiary "Ad resurgendum cum Christo" (2016 r.) to aktualny dokument watykański określający zasady pochówku. Dopuszcza kremację, chyba że została wybrana z powodów sprzecznych z wiarą (np. jako manifestacja odrzucenia zmartwychwstania). Stanowczo zabrania rozrzucania prochów, dzielenia ich między członków rodziny oraz przechowywania urny w domu. Prochy muszą być złożone w miejscu świętym (na cmentarzu lub w kolumbarium). 

- List pasterski Episkopatu Polski o szacunku dla zmarłego i obrzędach pogrzebu (2011 r.) - polscy biskupi przypominają w nim naukę Kościoła, podkreślając teologiczną wartość ciała. Zwracają uwagę, że liturgia pogrzebowa powinna odbywać się przed spopieleniem ciała zmarłego. 

Zarówno Stolica Apostolska, jak i Episkopat Polski kładą nacisk na to, by obrzędy pogrzebowe miały właściwy charakter i nie prowadziły do obojętności religijnej.

Coraz więcej kremacji

- Jak podają ogólnopolskie statystyki odsetek pochówków tradycyjnych i kremacyjnych jest 50/50. Ale wygląda to zupełnie inaczej w większych miastach a inaczej w gminach wiejskich. W miastach jak Starachowice odsetek urn stanowi ok. 20-30 proc. Ale jest to bardzo zróżnicowane ze względu na wiek, pochodzenie a nawet porę roku, bo w różnych okresach wygląda to różnie. Czasem mamy więcej pochówków kremacyjnych niż tradycyjnych. Osoby starsze przekonane do tradycji wybierają częściej trumnę, wśród młodych coraz bardziej popularna staje się urna. Przemawia za tym m.in. kurcząca się przestrzeń na cmentarzach - mówi Kamil Spadło z FHU Calvaria Usługi pogrzebowe.   

 A jakie są wady i zalety?

Kremacja - zalety

- Niższe koszty (urna, budowa grobowca, opłaty cmentarne 

- Mniejsze wymagania przestrzenne (urna zajmuje mniej miejsca niż grób tradycyjny, co ma znaczenie przy przepełnionych cmentarzach)

- Większa elastyczność ceremonii (prochy można złożyć w grobie rodzinnym)

- Argument ekologiczny (kremacja nie wymaga dużych powierzchni cmentarzy, ogranicza użycie materiałów do budowy grobów i nagrobków)

Kremacja - wady

- Dla części osób jest emocjonalnie trudna (niektórzy odbierają spalenie ciała jako zbyt radykalne lub niezgodne z tradycją rodzinną

- Ograniczenia religijne i kulturowe 

- Brak "fizycznego" miejsca pamięci (wiele osób uważa tradycyjny grób za ważniejszy symbol pamięci i ciągłości pokoleń).

Tradycyjny pochówek - zalety

- Silne zakorzenienie kulturowe

- Ważny wymiar symboliczny (grób jest miejscem odwiedzin, pomaga przeżyć żałobę)

- Akceptacja religijna 

Tradycyjny pochówek - wady

- Wyższe koszty (nagrobek, utrzymanie grobu, opłaty cmentarne po latach)

- Większe obciążenie środowiska

- Formalności i logistyka (pogrzeb tradycyjny bywa bardziej skomplikowany organizacyjnie)

Co wpływa na decyzję?

- przekonania religijne,

- ostatnia wola zmarłego,

- tradycja rodzinna,

- koszty,