starachowice
home
RSS

Harcmistrz Zygmunt Lewiński

  • Napisany przez:
  • Skomentuj

W tym roku minęło 30 lat od śmierci Zygmunta Lewińskiego. Przypomnijmy tę ważną dla historii starachowickiego harcerstwa postać.…

Urodził się w 1913 r. w Zduńskiej Woli. Był synem Wacława i Marii z Dylkowskich. Jako uczeń szkoły powszechnej wstąpił do Drużyny Harcerzy im. Juliana Konstantego Ordona. W 1930 r. rozpoczął pracę w Zakładach Schultza w Łodzi, a jednocześnie kontynuował naukę w średniej szkole technicznej na wydziale mechanicznym.

Do Starachowic

W listopadzie 1931 r. został zatrudniony w Zakładach Starachowickich  jako ślusarz narzędziowy. Jesienią 1934 r. rozpoczął pracę harcerską w 2 Drużynie Harcerzy im. M. Langiewicza przy Szkole Powszechnej nr 1jako drużynowy. W 1935 r. wziął udział w  Zlocie ZHP w Spale. Od symbolu żubra znajdującego się w tej miejscowości, grupa starachowickich harcerzy wybrała nazwę dla swego zastępu „Żubry”. Wiosną 1936 r. wraz ze starszymi harcerzami z 2 SDH zorganizował zastęp „Żubrów”, jesienią – 10 Drużynę Skautów im. gen. Orlicza – Dreszera.

W 1937 r. za udział w strajku robotniczym został zwolniony z pracy. Podjął pracę w Towarzystwie Przemysłowym Zakładów Mechanicznych Lilpoppa w Warszawie. Nadal utrzymywał kontakt ze swoją drużyną.

Do Starachowic powrócił wiosną 1938 r. i ponownie został przyjęty do Zakładów Starachowickich jako ślusarz. Objął funkcję przybocznego komendanta Hufca Harcerzy, którą pełnił do wybuchu II wojny światowej. Od 26 sierpnia 1939 r. był zastępcą komendanta Pogotowia Wojennego Harcerzy. Organizował młodzież do obrony Starachowic.

Wojna

1 września 1939 r. wszedł do Komendy Obrony Starachowic z ramienia ZHP, razem z harcmistrzem Stanisławem Walendziakiem. Na początku 1940 r. w Starachowicach działały już Szare Szeregi. Został zaprzysiężony jako komendant konspiracyjnego hufca starachowickiego, „Rój”  pod kryptonimem „Puszka”. Nawiązał kontakt z placówką Związku Walki Zbrojnej i redaktorami tajnej gazety „Pobudka”. Harcerze dostarczali wiadomości z życia miasta, zajmowali się kolportażem gazetki, przekazywali żywność grupom partyzanckim, uprawiali sabotaż.

Aresztowanie i obozy koncentracyjne

13 marca 1941 r. został aresztowany. Został poddany przesłuchaniom, był maltretowany. Przewieziony do więzienia w Radomiu, gdzie był torturowany. 22 maja 1941 r. został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Auschwitz w Oświęcimiu. Otrzymał numer 15820. Spotkał tam, późniejszego kanonizowanego ojca Maksymiliana Maria Kolbe.

4 maja 1942 r. przewieziony do obozu Mathausen – Gusen. W drodze więźniowie byli obrzucani przez austriacką młodzież i dzieci pomidorami, jabłkami i jajkami. W obozie pracował w nieludzkich warunkach przy obróbce kamieni. 13 lutego 1945 r. został przewieziony do obozu w Oranienburgu. Pracował tam jako ślusarz narzędziowy.

Powojenny harcerz

Zbiegł w czasie ewakuacji obozu.18 maja 1945 r. dotarł do Starachowic. Po krótkiej rekonwalescencji wyjechał do pracy na Ziemie Odzyskane. W Sławie Śląskiej współorganizował hufiec harcerski. W 1952 r. pracował w hucie Stalowa Wola, a następnie w Nowej Soli.

W 1955 r. powrócił do Starachowic. Rozpoczął pracę nad  odtworzeniem ZHP. W 1957 r. był członkiem Komendy Hufca w Starachowicach.

Pracował jako specjalista do spraw planowania inwestycji w Fabryce Samochodów Ciężarowych, gdzie był zatrudniony do przejścia na emeryturę w marcu 1976 r.

 

Honory

Komendant Kieleckiej Chorągwi ZHP w 1978 r. mianował go harcmistrzem. Był instruktorem w 10 Szczepie im. Szarych Szeregów w Starachowicach. W 1980 r., po powołaniu Kręgów Instruktorskich „Łysica” został pierwszym przewodniczącym Kręgu „Łysica – Żubry” w Starachowicach. W 1973 r. otrzymał Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”, a  w 1986 r. – Rozetę z Mieczami do Krzyża za wybitne zasługi w czasie okupacji hitlerowskiej. Ponadto otrzymał następujące odznaczenia: Krzyż Partyzancki, Medal Zwycięstwa i Wolności, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznakę im. Janka Krasickiego, odznakę Zasłużony dla Hufca Starachowice.

***

Zmarł 8 kwietnia 1987 r. w Starachowicach. Spoczywa na cmentarzu przy ulicy Polnej. Krąg Instruktorski „Łysica – Żubry” przyjął jego imię.

Rodzina

Cała rodzina Zygmunta Lewińskiego związana była z harcerstwem. Żona Irena Lewińska, nauczycielka, harcmistrzyni, wychowawca wielu pokoleń starachowickich uczniów i harcerzy. Dzieci: Zbigniew Lewiński, 1947, pedagog, harcmistrz. Pracował jako nauczyciel w SP nr 10 w Starachowicach, dyrektor Harcerskiego Młodzieżowego Domu Kultury, nauczyciel w środowiskach polonijnych na Ukrainie, w USA. Emeryt. Barbara Lewińska (Karlińska), ur. 1949, pedagog, harcmistrz. Pracowała jako nauczycielka w SP nr 4, 9, 10 w Starachowicach. Emerytka. Anna Lewińska (Podgórska), ur. 1951, mgr filologii polskiej , podharcmistrz. Pracowała na KUL w Lublinie. Obecnie na emeryturze. Jan Jacek Lewiński, ur. 1955, mgr prawa administracyjnego, harcmistrz. Pracował w POSiCZ „POLMOZBYT`, działalność gospodarcza w Starachowicach, w USA. Aktualnie prowadzi własną działalność gospodarczą w Belgii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Protected with IP Blacklist CloudIP Blacklist Cloud

Historia

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Najnowsze

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5